β-Caroten và ung thư phổi: khi viên bổ sung phản tác dụng
Hai thử nghiệm lớn ATBC và CARET cho thấy viên β-caroten liều cao làm tăng nguy cơ ung thư phổi ở người hút thuốc.
Tóm tắt nhanh
Các nghiên cứu quan sát cho thấy người ăn nhiều rau quả giàu carotenoid ít ung thư phổi. Hai thử nghiệm can thiệp kiểm tra giả thuyết này bằng viên β-caroten và đưa ra kết quả ngược.
Kết quả chính
- ATBC (Phần Lan): người đàn ông hút thuốc dùng β-caroten 20 mg mỗi ngày có tỉ lệ ung thư phổi cao hơn nhóm giả dược.
- CARET (Hoa Kỳ): người hút thuốc hoặc từng phơi nhiễm amiăng dùng β-caroten cùng retinol có nguy cơ ung thư phổi cao hơn.
Bài học
Hiệu ứng của thực phẩm không đồng nghĩa với hiệu ứng của một hợp chất tách riêng ở liều cao.
Đọc chuyên sâu (cơ chế, phương pháp, hạn chế)
Giải thích đề xuất
Ở áp suất oxy cao trong phổi và có mặt khói thuốc, β-caroten có thể bị oxy hóa thành sản phẩm pro-oxy hóa. Đây là giả thuyết, chưa phải kết luận.
Trong thư viện
Tài liệu tham khảo
- Alpha-Tocopherol, Beta Carotene Cancer Prevention Study Group. N Engl J Med. 1994;330(15):1029–1035.
- Omenn GS, et al. N Engl J Med. 1996;334(18):1150–1155.
Bài viết khác
Cách đọc một thử nghiệm lâm sàng về thảo dược
Sáu câu hỏi giúp phân biệt thử nghiệm đáng tin với thử nghiệm chỉ có vẻ ngoài khoa học.
Ashwagandha: adaptogen hay chỉ là hype?
Các thử nghiệm ngẫu nhiên về stress và lo âu cho tín hiệu tích cực, nhưng nhỏ, ngắn hạn và dễ thiên lệch. Có cảnh báo về tổn thương gan.
Thành phần ghi trên nhãn có đúng không? Bằng chứng từ mã vạch DNA
Một nghiên cứu mã vạch DNA trên sản phẩm thảo dược ở Bắc Mỹ cho thấy nhiều sản phẩm chứa loài không có trên nhãn. Kết quả có giá trị nhưng cũng có hạn chế.