Thành phần ghi trên nhãn có đúng không? Bằng chứng từ mã vạch DNA
Một nghiên cứu mã vạch DNA trên sản phẩm thảo dược ở Bắc Mỹ cho thấy nhiều sản phẩm chứa loài không có trên nhãn. Kết quả có giá trị nhưng cũng có hạn chế.
Tóm tắt nhanh
Newmaster và cộng sự (2013) dùng mã vạch DNA kiểm tra 44 sản phẩm thảo dược của 12 công ty. Hơn một nửa chứa loài thực vật không ghi trên nhãn, và nhiều sản phẩm chứa chất độn hoặc chất nhiễm.
Cách đọc kết quả
Kết quả cho thấy nhãn không phải lúc nào cũng phản ánh thành phần thật. Tuy vậy, mã vạch DNA chỉ nhận diện loài, không đo hàm lượng hoạt chất, và DNA có thể bị phân hủy trong sản phẩm chiết xuất.
Điều bạn có thể làm
- Ưu tiên sản phẩm công bố phương pháp kiểm nghiệm và hàm lượng marker.
- Chọn nhà sản xuất có chứng nhận GMP.
- Cảnh giác với sản phẩm vừa rẻ bất thường vừa hứa hẹn quá mức.
Đọc chuyên sâu (cơ chế, phương pháp, hạn chế)
Hạn chế của nghiên cứu
Mẫu nhỏ, chỉ khảo sát thị trường Bắc Mỹ, và phương pháp bị một số chuyên gia phản biện về khả năng bỏ sót DNA ở sản phẩm chiết xuất. Kết quả nên được xem như tín hiệu cảnh báo, không phải tỉ lệ chính xác cho thị trường Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
- Newmaster SG, Grguric M, Shanmughanandhan D, Ramalingam S, Ragupathy S. DNA barcoding detects contamination and substitution in North American herbal products. BMC Med. 2013;11:222.
Bài viết khác
Cách đọc một thử nghiệm lâm sàng về thảo dược
Sáu câu hỏi giúp phân biệt thử nghiệm đáng tin với thử nghiệm chỉ có vẻ ngoài khoa học.
Ashwagandha: adaptogen hay chỉ là hype?
Các thử nghiệm ngẫu nhiên về stress và lo âu cho tín hiệu tích cực, nhưng nhỏ, ngắn hạn và dễ thiên lệch. Có cảnh báo về tổn thương gan.
Anthocyanin: hoạt tính mạnh trong ống nghiệm, hấp thu thấp ở người
Anthocyanin là sắc tố của quả mọng, có hoạt tính chống oxy hóa mạnh in vitro, nhưng được hấp thu nguyên vẹn rất ít.