Thiên lệch công bố: vì sao thử nghiệm dương tính nhiều hơn thực tế
Kết quả dương tính dễ được công bố hơn kết quả âm tính, làm tổng quan hệ thống đánh giá quá cao hiệu quả.
Tóm tắt nhanh
Nếu chỉ thử nghiệm dương tính được công bố, người đọc sẽ thấy hình ảnh lệch về hiệu quả của thảo dược và chế phẩm. Đây là thiên lệch công bố và thiên lệch báo cáo kết cục.
Dấu hiệu cần để ý
- Thử nghiệm không có đăng ký trước kết cục chính.
- Kết cục báo cáo khác với kết cục đã đăng ký.
- Phần lớn nghiên cứu đến từ cùng một nhóm hoặc nhà tài trợ.
- Tổng quan chỉ gồm thử nghiệm nhỏ.
Gợi ý
Kiểm tra đăng ký thử nghiệm (ví dụ ClinicalTrials.gov) và tìm tổng quan độc lập như Cochrane.
Đọc chuyên sâu (cơ chế, phương pháp, hạn chế)
Bằng chứng thực nghiệm
Tổng quan hệ thống về thiên lệch công bố ghi nhận thử nghiệm có kết quả có ý nghĩa thống kê được công bố nhiều hơn, và kết cục không có ý nghĩa dễ bị bỏ khỏi báo cáo.
Tài liệu tham khảo
- Dwan K, Altman DG, Arnaiz JA, et al. Systematic review of the empirical evidence of study publication bias and outcome reporting bias. PLoS ONE. 2008;3(8):e3081.
Bài viết khác
Cách đọc một thử nghiệm lâm sàng về thảo dược
Sáu câu hỏi giúp phân biệt thử nghiệm đáng tin với thử nghiệm chỉ có vẻ ngoài khoa học.
Ashwagandha: adaptogen hay chỉ là hype?
Các thử nghiệm ngẫu nhiên về stress và lo âu cho tín hiệu tích cực, nhưng nhỏ, ngắn hạn và dễ thiên lệch. Có cảnh báo về tổn thương gan.
Thành phần ghi trên nhãn có đúng không? Bằng chứng từ mã vạch DNA
Một nghiên cứu mã vạch DNA trên sản phẩm thảo dược ở Bắc Mỹ cho thấy nhiều sản phẩm chứa loài không có trên nhãn. Kết quả có giá trị nhưng cũng có hạn chế.