Từ thí nghiệm tế bào đến lâm sàng: vì sao phần lớn hoạt tính không thành thuốc
Chỉ khoảng 1 trong 10 thuốc bước vào thử nghiệm lâm sàng được phê duyệt. Với thảo dược, khoảng cách còn lớn hơn vì nồng độ in vitro hiếm khi đạt được ở người.
Tóm tắt nhanh
Hoạt tính trong ống nghiệm là điểm khởi đầu của nghiên cứu, không phải bằng chứng hiệu quả. Nhiều hợp chất tự nhiên cho kết quả ấn tượng in vitro nhưng không đạt nồng độ tương ứng ở người.
Ba câu hỏi nên đặt
- Nồng độ thí nghiệm có đạt được trong huyết tương ở liều thông thường không?
- Hợp chất có bị chuyển hóa nhanh hoặc không hấp thu không?
- Đã có thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng chưa?
Ví dụ
Curcumin, EGCG và resveratrol đều có hoạt tính đa dạng in vitro nhưng sinh khả dụng đường uống thấp, và hiệu quả lâm sàng còn hạn chế.
Đọc chuyên sâu (cơ chế, phương pháp, hạn chế)
Tỉ lệ thành công trong phát triển thuốc
Phân tích hơn 4000 chương trình phát triển cho thấy xác suất đi từ pha 1 đến phê duyệt khoảng 10%. Đây là bối cảnh để đánh giá các tuyên bố từ nghiên cứu sớm.
Tài liệu tham khảo
- Hay M, Thomas DW, Craighead JL, Economides C, Rosenthal J. Clinical development success rates for investigational drugs. Nat Biotechnol. 2014;32(1):40–51.
Bài viết khác
Cách đọc một thử nghiệm lâm sàng về thảo dược
Sáu câu hỏi giúp phân biệt thử nghiệm đáng tin với thử nghiệm chỉ có vẻ ngoài khoa học.
Ashwagandha: adaptogen hay chỉ là hype?
Các thử nghiệm ngẫu nhiên về stress và lo âu cho tín hiệu tích cực, nhưng nhỏ, ngắn hạn và dễ thiên lệch. Có cảnh báo về tổn thương gan.
Thành phần ghi trên nhãn có đúng không? Bằng chứng từ mã vạch DNA
Một nghiên cứu mã vạch DNA trên sản phẩm thảo dược ở Bắc Mỹ cho thấy nhiều sản phẩm chứa loài không có trên nhãn. Kết quả có giá trị nhưng cũng có hạn chế.